Podwodne centra danych w Wielkich Jeziorach? Aktywiści biją na alarm

Do USA wraca pomysł budowy centrów danych pod wodą. Według doniesień administracja Donalda Trumpa rozważa cztery takie obiekty u wybrzeży Maine i Alaski, a ekolodzy znad Wielkich Jezior wolą przygotować się z wyprzedzeniem, choć nikt nie zgłosił tam jeszcze żadnego projektu.

Dlaczego technologiczne firmy patrzą w stronę wody

Dwa podwodne centra danych już działają u wybrzeży Chin. Według doniesień rząd USA analizuje podobne, szczelne kapsuły zanurzone w morzu. Dla branży technologicznej to kuszące rozwiązanie z dwóch powodów: zmniejsza sprzeciw mieszkańców, który towarzyszy budowie centrów danych w pobliżu domów, i teoretycznie obniża koszty energii, bo wodę do chłodzenia serwerów ma się tuż obok.

Argumentem są też wyniki eksperymentu Microsoftu z 2018 roku u wybrzeży północnej Szkocji. Po dwóch latach awaryjność serwerów była tam o 87% niższa niż w porównywalnych obiektach na lądzie. Sam Microsoft zapewnia jednak, że obecnie nie planuje podwodnych centrów danych i skupia się na budowie obiektów na lądzie. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) deklaruje z kolei, że wspiera rozwój infrastruktury dla centrów danych, a jednocześnie chce chronić jakość wód.

Obawy o Jezioro Erie

Szczególną uwagę przyciąga Jezioro Erie, położone w pobliżu Cleveland, Detroit i Buffalo. To najcieplejsze z pięciu Wielkich Jezior latem i jedno z najbardziej zanieczyszczonych dużych jezior w USA, głównie przez spływy z pól uprawnych. Wielkie Jeziora zapewniają wodę pitną około 30 milionom ludzi.

John Lipaj z organizacji Lake Erie Foundation zwraca uwagę, że centra danych wydzielają dużo ciepła, a zakwity szkodliwych glonów w Erie powstają nie tylko przez nawozy, lecz także przez wysoką temperaturę. Obawia się też wycieków płynów, baterii i sprzętu elektrycznego. Helena Volzer z Alliance for the Great Lakes tłumaczy, że nawet szybki wzrost temperatury o 2–5 stopni Fahrenheita może wywołać „szok termiczny” u organizmów wodnych, zmienić ich metabolizm, obniżyć ilość rozpuszczonego tlenu i zmusić ryby do opuszczenia dotychczasowych siedlisk.

Zwolennicy pomysłu wskazują, że zimna woda obniża koszty chłodzenia, a w jeziorach nie ma dużej fauny jak w oceanie. Niepewna jest za to odporność takich konstrukcji na lód: ostatniej zimy zamarzło niemal całe Erie i do połowy pozostałych jezior.

Prawo, zanim pojawią się projekty

Dno amerykańskiej części Erie podlega stanowi Ohio. W zeszłym roku władze stanu zaproponowały przepisy ułatwiające firmom odprowadzanie ścieków z centrów danych do wód publicznych, ale po protestach odrzuciła je stanowa agencja środowiskowa. Spośród ośmiu stanów nad Wielkimi Jeziorami tylko Nowy Jork ma obecnie czasowe moratorium na budowę centrów danych, które wygaśnie w połowie 2027 roku. Mieszkańcy miasteczka Conneaut zagłosowali 3 listopada za zakazem budowy dużych centrów danych na swoim terenie.

Fundacja skontaktowała się już z politykami w Nowym Jorku, Ohio i Michigan. Jak mówi Lipaj, chodzi o to, by uchwalić regulacje, zanim deweloperzy złożą wnioski, a ustawodawcy będą musieli działać w pośpiechu.

Co to oznacza dla Polski

Spór toczy się w USA, ale problem jest znany także w Europie: centra danych zużywają duże ilości prądu i wody, a ich budowa budzi lokalne protesty. W Polsce i w całej UE obowiązują surowsze przepisy dotyczące ochrony wód i ocen oddziaływania na środowisko, więc podobny projekt musiałby przejść szczegółową analizę. Z doniesień nie wynika, by podwodne centra danych planowano w Polsce czy na Bałtyku.

Warto jednak obserwować tę dyskusję. Jeśli rozwiązanie się przyjmie, pytania o wpływ ciepła na wodę, o ryzyko wycieków i o udział lokalnych społeczności w decyzjach mogą wrócić także na europejskich akwenach.

Źródło: The Guardian – „The Trump administration wants underwater datacenters. One Great Lakes non-profit is already preparing”